Hoefbevangenheid bij paarden: herken de signalen op tijd

Geplaatst op 12 juni 2026

Hoefbevangenheid (laminitis) is een ernstige en zeer pijnlijke aandoening van de hoeven. Hierbij raken de lamellen – de verbinding tussen de hoefwand en het hoefbeen – ontstoken. In ernstige gevallen kan deze verbinding zelfs gedeeltelijk loslaten, waardoor het hoefbeen kan kantelen of verzakken. Dit kan blijvende schade veroorzaken en heeft grote gevolgen voor het welzijn van uw paard.

Vroege herkenning en snelle behandeling zijn daarom essentieel.

Hoe herkent u hoefbevangenheid?

In een vroeg stadium kunnen de verschijnselen subtiel zijn. Uw paard kan wat stijver lopen dan normaal of gevoelig reageren op een harde ondergrond. Eigenaren omschrijven dit vaak alsof het paard “op eieren loopt”.

Andere vroege signalen zijn:

  • Warme hoeven
  • Een duidelijk voelbare, kloppende pols in de ondervoet
  • Minder vlot bewegen
  • Gevoeligheid bij het draaien of wenden

Wanneer de aandoening ernstiger wordt, nemen de klachten toe. Het paard kan dan duidelijk kreupel zijn of zelfs weigeren om te lopen. Vaak zijn vooral de voorhoeven aangedaan. Om de pijn te verminderen zet het paard de voorbenen verder naar voren, waardoor de typische hoefbevangenheidshouding ontstaat.

Daarnaast kunt u zien dat een paard:

  • Meer gaat liggen
  • Overmatig zweet
  • Minder eetlust heeft
  • Zichtbaar pijn ervaart

Wat zijn de oorzaken van hoefbevangenheid?

Hoefbevangenheid kan verschillende oorzaken hebben. Tegenwoordig zien we echter dat problemen in de hormoonhuishouding en voeding een belangrijke rol spelen.

Equine Metabolic Syndrome (EMS)

EMS is een stofwisselingsaandoening waarbij vaak sprake is van:

  • Overgewicht
  • Insulineresistentie
  • Een verhoogd risico op hoefbevangenheid

Met behulp van bloedonderzoek kan worden onderzocht of uw paard EMS heeft. Op basis van de uitslagen kan vervolgens een passend behandel- en voedingsplan worden opgesteld.

PPID (voorheen de ziekte van Cushing)

PPID staat voor Pituitary Pars Intermedia Dysfunctie en komt vooral voor bij oudere paarden. Door verstoringen in de hormoonhuishouding ontstaat een verhoogde kans op hoefbevangenheid.

Ook deze aandoening kan met bloedonderzoek worden vastgesteld. Vroege diagnose en behandeling kunnen het risico op nieuwe aanvallen aanzienlijk verminderen.

Een suikerrijk dieet

Een teveel aan suikers in de voeding kan leiden tot verstoringen in de suiker- en insulinehuishouding, waardoor hoefbevangenheid kan ontstaan.

Vroeger werd vooral het jonge voorjaarsgras als risicofactor gezien. Inmiddels weten we dat ook:

  • Korte standweides
  • Schraal ogende graslanden
  • Hooi met een hoog suikergehalte

een belangrijke rol kunnen spelen.

Een goed uitgebalanceerd, suikerarm rantsoen is daarom van groot belang, zeker voor paarden met EMS, PPID of een voorgeschiedenis van hoefbevangenheid.

Wat moet u doen bij een vermoeden van hoefbevangenheid?

Neem bij een vermoeden van hoefbevangenheid altijd direct contact op met een dierenarts. Hoe sneller de behandeling wordt gestart, hoe groter de kans op herstel en hoe kleiner de kans op blijvende schade.

In de acute fase zijn de belangrijkste maatregelen:

  • Adequate pijnstilling
  • Een zachte, comfortabele ondergrond
  • Een suikerarm dieet
  • Rust en goede begeleiding

Vervolgens is het belangrijk om de onderliggende oorzaak te achterhalen. Door middel van bloedonderzoek kunnen aandoeningen zoals EMS en PPID worden opgespoord.

Het belang van röntgenfoto’s

Na enkele weken kunnen röntgenfoto’s worden gemaakt om te beoordelen of er sprake is van kanteling of verzakking van het hoefbeen. Deze informatie is belangrijk om de ernst van de aandoening vast te stellen en een passend behandelplan op te stellen.

Samen met uw hoefsmid kan vervolgens een plan worden gemaakt voor de juiste hoefverzorging en eventuele beslagcorrecties. Hiermee wordt de hoef optimaal ondersteund tijdens het herstelproces.

Vragen over hoefbevangenheid?

Heeft u het vermoeden dat uw paard hoefbevangen is of wilt u meer weten over EMS, PPID of voedingsadvies? Neem dan contact op met het team van Dierenkliniek Den Ham. Wij helpen u graag bij het stellen van een diagnose en het opstellen van een passend behandelplan voor uw paard.

Delen via