Griffelbeenfractuur paard
Ontstaan van een griffelbeen fractuur
Elk paardenbeen bevat 2 griffelbeenderen. Deze lange en smalle, rudimentaire, botjes bevinden zich zowel aan binnen als buitenzijde van iedere pijpbeen. De griffelbeenderen maken bovenaan steeds onderdeel uit van het gewricht (Carpus/voorknie of Tarsus/Sprong). Tussen beide griffelbeenderen (binnenste en buitenste) ligt de tussenpees.
Door de oppervlakkige anatomische locatie zijn deze botjes erg kwetsbaar voor extern trauma. Dit is dan ook één van de redenen waarom griffelbeenfracturen relatief vaak voorkomen. Het zijn zelfs een van de meest voorkomende breuken bij het paard.
Soorten griffelbeenfracturen
Griffelbeenfracturen worden meestal aan de hand van de plaats van de fractuur ingedeeld, namelijk;
- Fracturen van het onderste deel, zgn. “Fractuur van het griffelbeen-knopje”
- Fracturen van het middelste deel, zgn. “Fractuur van de body van het griffelbeen”
- Fracturen van het bovenste deel, zgn. “Fractuur van het griffelbeen-kopje”
Onderzoeken en Diagnose
Direct na het ontstaan van de fractuur vertonen de meeste paarden een lichte tot ernstige kreupelheid met duidelijke pijnlijkheid/ drukgevoeligheid op de plek van de breuk. Vaak gaat dit gepaard met diffuse zwelling en een oppervlakkige (bijvoorbeeld schaafwond) en/ of diepere verwonding. Met behulp van röntgenonderzoek (enkele röntgenfoto’s) kan een breuk bevestigd en/ of uitgesloten worden.
Aanvullend echografisch onderzoek, bij een röntgenologisch bevestigde griffelbeenfractuur, is sterk aan te raden. De tussenpees (body en schenkels) bevinden zich anatomisch vlak naast de griffelbeenderen. Door het initieel trauma en/ of verplaatste fractuur-delen kan aanvullend peesletsel ontstaan, hetgeen de prognose op herstel kan beïnvloeden.
Behandeling van griffelbeenfracturen
De keus tussen een conservatieve of een chirurgische benadering wordt met name bepaald door de locatie en het type griffelbeenfractuur (simpele breuk, versplinterd, open of gesloten, intra of extra- articulaire, etc.).
Om verdere schade aan de pezen te voorkomen en daarmee de beste kansen op herstel als rij/ sportpaard te geven, wordt in veel gevallen een chirurgische behandeling geadviseerd.
Afhankelijk van de locatie van de breuk kan het afgebroken deel verwijderd en/ of gefixeerd worden. Dergelijke ingreep vindt altijd plaats onder algehele narcose. Na de ingreep wordt het been in een stevig steunverband geplaatst, en wordt het paard geassisteerd gerecoverd (dit wil zeggen; geholpen bij het opstaan na ontwaken uit de narcose). De totale revalidatieduur is met name afhankelijk van eventueel bijkomend peesletsel, en varieert gemiddeld van 2 tot 6 maanden.
Wat kunt u verwachten van voor, tijdens en na de operatie
Voor de operatie
– Wij vragen u uw paard minstens 1 dag voor de geplande ingreep te brengen, zodat uw paard zich kan aanpassen aan de nieuwe omgeving.
– Bij het inschrijven van uw paard aan de balie, krijgt u enkel vragen met betrekking tot de narcose. U krijgt ook de mogelijkheid om uw paard te laten verzekeren tegen het narcose risico.
– Een volledig pre-anaesthetisch onderzoek zal voor de ingreep door onze kliniekdierenarts uitgevoerd worden. Indien gewenst, zullen de verzekeringspapieren in orde gemaakt worden.
– Uw paard wordt in de avond voor de ingreep gevast.
Dag van de operatie
– Preoperatief wordt uw paard gesedeerd, wordt het been geschoren en wordt de operatieplek alvast een eerste keer gewassen (zogenaamde pre-scrub). Dit om de narcoseduur zoveel mogelijk te verkorten.
– Uw paard krijgt voor de ingreep standaard antibiotica en pijnstillers.
– Gedurende de narcose wordt uw paard voortdurend gemonitord door onze anesthesist.
– Uw paard wordt geholpen bij het opstaan.
– We proberen u zowel direct na de ingreep, als het moment dat uw paard is gaan staan te bellen.
Na de operatie
– De dag na de ingreep wordt uw paard opnieuw grondig nagekeken. Er worden nieuwe controle röntgenfoto’s gemaakt, en uw paard krijgt een schoon verband om.
– Als alles er naar tevredenheid uitziet, kunt u uw paard weer ophalen.
– U krijgt een gedetailleerd nazorgschema mee.