X (Valgus) – O (Varus) Standafwijking
Standafwijking bij het veulen – Angular Limb Deformity
Stand-afwijkingen worden vaak vastgesteld bij veulens. Sommigen van deze afwijkingen zijn aangeboren, andere ontwikkelen zich op latere leeftijd. Stand-afwijkingen worden onderverdeeld in 2 grote groepen.
Flexural Limb Deformities
- Dit zijn stand- afwijkingen waarbij het been abnormaal “gebogen” of gestrekt is
- Deze worden het beste van opzij gediagnostiseerd
- Het bokvoetje is hiervan een bekend voorbeeld
Angular Limb Deformities
- Dit zijn stand-afwijkingen waarbij het been naar binnen of naar buiten staat
- Deze worden het beste van voor gediagnostiseerd
- O en X benen zijn hiervan bekende voorbeelden
Angular Limb Deformities
Waarom ontwikkelen sommige veulens stand-afwijkingen?
Stand-afwijkingen die tot deze groep behoren ontwikkelen zich meestal tijdens de dracht of binnen het eerste levensjaar.
Aangeboren oorzaken voor de abnormale stand zijn o.a.;
- Onvolledig ontwikkelde botten (carpus/voorknie en tarsus/sprong)
- Laxiteit van gewrichtskapsels, banden en pezen
- Afwijkende intra-uterine verbening
Factoren die na de geboorte kunnen resulteren in een stand-afwijking zijn o.a.;
- Voeding (hoeveelheid, abrupte veranderingen, mineralen/vitamine balans etc.)
- Excessieve (te veel) beweging
- Infectieuze aandoeningen
- Trauma (extern/intern)
Typische voorbeelden van aangeboren stand-afwijkingen zijn;
- Abnormale stand ten gevolge van een “collaps” van de carpaal/tarsaal botjes
- Wind swept (slag van de wind)
- X (valgus) en O (varus) benen
Typisch voorbeelden van verworven stand-afwijkingen zijn;
- X (valgus) en O (varus) stand van de kogel
- X (valgus) en O (varus) stand van de voorknie (carpus)
- X (valgus) en O (varus) stand van de sprong (tarsus)
De behandeling van pasgeboren veulens met een stand-afwijking door onvolledige verbening van de carpaal/tarsaal botjes
Onvolledig verbening van de carpaal/tarsaal botjes is een aandoening die vooral bij premature of dysmature veulens waargenomen wordt. Afhankelijk van de mate van verbening (zgn ossificatie), zichtbaar op de röntgenfoto, wordt de ernst/gradatie bepaald. Veulens met een Graad 1 hebben röntgenologisch geen enkel teken van verbening. Daarentegen hebben veulens met een Graad 4 röntgenologisch carpaal/tarsaal botjes van een normaal ontwikkeld veulen.
Door “te zware” belasting van de nog onvolledig verbeende botjes, kunnen deze samengedrukt worden en zelfs collaberen (permanent ineengedrukt worden). Hierdoor verandert de hoek van een gewricht, en ontstaat er een stand-afwijking. Op termijn zal door ongelijke belasting van de gewrichten artrose en kreupelheid ontstaan.
Helaas zijn er nog geen chirurgische methodes om de gecollabeerde botjes te herstellen. Vandaar dat de focus ligt op het snel herkennen van de aandoening, en het voorkomen van het ontstaan van een collaps. Standaard röntgenologisch onderzoek is ten alle tijden aangewezen bij premature/dysmature veulens.
De behandeling van veulen met onvolledig verbeende carpaal/tarsaal botjes.
- Boxrust/Gelimiteerde beweging
- Herhaald röntgenologisch onderzoek (elke 2 weken)
- Evt. Spalk/Gips
De behandeling van veulens met een Wind-Swept/X- en O-benen als gevolg van Laxiteit
Veel veulens worden geboren met een bepaalde mate van laxiteit van de weke-delen, waardoor er bepaalde stand-afwijkingen ontstaan, zoals Wind-Swept, X- en O-benen. De exacte oorzaak van deze aandoening is nog niet volledig gekend, maar hormonale verstoringen en/of intra-uteriene ligging zouden hierbij een rol kunnen spelen.
Dit type stand-afwijkingen zijn meestal zelflimiterend en corrigerend door de snelle groei van het veulen.
In principe bestaat de behandeling uit;
- Beperkte en gecontroleerde beweging, Boxrust + 10-20 min stap aan de hand
<Lees verder> De behandeling van veulens met X(Valgus) en O(Varus) stand van de kogel
<Lees verder> De behandeling van veulens met X(Valgus) en O(Varus) stand van de voorknie (Carpus)
<Lees verder> De behandeling van veulens met X(Valgus) en O(Varus) stand van de sprong(Tarsus)